KEKEMELİK NEDİR ?
Kekemelik Nedir ?
ASHA (1993)’a göre konuşmanın akıcılığındaki bozukluk konuşmadaki atipik kesintilerle karakterize olan seslerin, hecelerin veya sözcüklerin tekrarlanmasıdır. Buna aşırı gerginlik, mücadele davranışları, ikincil belirtiler eşlik edebilir.( Jablon. D.A.,2010).
Kekemelik anlamlı bir konuşmada psikolojik, nörolojik ve fizyolojik bir ritim bozukluğu olarak tanımlanmaktadır (APA 2000).
DSM-IV’e göre ise kekemelik, yaşına ve lehçesine uygun gelişimsel olarak çıkartılması beklenen seslerin çıkartılamaması, konuşmanın olağan akıcılığında ve zamanlama örüntüsünde bozukluk olması durumudur (DSM-IV, 1994).
Kekemelik Yaşı, Görülme Sıklığı ve Cinsiyete Göre Farklılıklar
Okul öncesi pek çok çocuğun konuşmasında geçici kekemelik görülebilir. Çocukların konuşma gelişimi yani dili öğrenmeleri sırasında 2-5 yaşlarında konuşmalarının akıcılığında bozukluklar oluşabilir. Bu durum kekemelik olarak adlandırılmamalıdır. Bu dönemde ebeveynin tutumu, çocuğun konuşmasına dikkat çekecek şekilde olmadığında konuşmadaki sorun ilerleyen dönemlerde kendiliğinden ortadan kalkacaktır (Turan, A., 2005).
Kekemelik genellikle 2-7 yaşlar arasında ve erkeklerde 4-5 kat daha fazla görülür (Lawrence ve Barclay 1998, Kent 2000). Amerika ve Avrupa'da yapılan araştırmalarda kekemelerin kız erkek oranının 1/3-1/5 arasında değiştiği bildirilmiştir. (Avcı, A. Ve Ark., 2002).
Erken dönemde kekemeliğin görülme sıklığı yüzde 4’tür. Bu yüzde 4’ün yüzde 75’i sorunu kendiliğinden aşabilmektedir. Geri kalan yüzde 25’inde ise kekemelik devam etmektedir.
Kekemeliğin genel nüfusa göre oranı yüzde 1’dir.
Kekemeliğin Özellikleri
Kekemeliğin belli başlı özelliklerini yedi grupta toplamak mümkündür.
1- Normal sayılamayacak şekilde ses, hece ve kelimelerin tekrar edilmesi;
p…p…p…peki
an-an-anladım,
ben - ben - ben – ben de geliyorum, gibi.
2- Kelimelerin bitirilmeden bırakılması.
3- Düzensiz solunum kararsız konuşmaya bağlı kelimelerde tuhaf vurgulamaların ortaya çıkması.
4- Seslerin olağandışı uzatılması
Sssssssıcak, ffffffare, gibi.
5- Bazı seslerin çıkartılması sırasında gerginliğin artmasından ötürü nefesin engellenmesi ve tıkanması sonucunda oluşan bloklar.
6- Konuşmada zorluk yaşandığı anda emosyonel (heyecansal) nedenlerle fazladan kelime ve sesler eklenir; ya, bu , aman, işte, şey, gibi.
7- Kelimeler konuşulan konuya uygun olmayacak şekilde dolambaçlı şekilde söylenir. Hangi kelime ve ses problem yaratacaksa bu durumda kelime oyunlarıyla kaçmaya çalışırlar (Turan, A., 2005).
Kekemelik Başlangıcında Stres Faktörü
Ülkemizde yapılan bir çalışmada; kekeme bireylerin %58’inde kekemelik başlangıcında psikososyal stres faktörünün etkili olduğu belirlenmiştir (Yörükoğlu ve Akyıldız 1972). Ratner ve Silverman (2000), Avrupa ve Amerika'da yapılan çalışmalarda da kekemelikte stres faktörlerinin önemli oranlarda olduğunu bildirmişlerdir.
Kekeme çocukların %51'inde kaygıya neden olan zedeleyici yaşantılar, örneğin; annenin ölümü, anneden ayrılma, kardeşin doğumu, okula başlama ve okul sorunları belirlenmiştir. %53.3’ünde de zedeleyici bir yaşantı olarak kabul edebileceğimiz çeşitli korkular belirlenmiştir.
(Avcı, A. ve Ark., 2002).